Abdülmecid’in oğludur. Annesi Gülcemal Kadınefendi’dir. 2 Kasım 1844’de doğdu. Tam adı Mehmed Reşad’dır. Sarayda özel eğitim gördü. Arapça, Farsça ve İslâmî ilimleri öğrendi. Mevlevîliği benimsedi. Ağabeyi II. Abdülhamid’in tahta çıkmasından sonra veliaht ilân edildi. 31 Mart hadisesinden sonra tahttan indirilen ağabeyinin yerine 27 Nisan 1909’da 65 yaşındayken padişah oldu. Saltanatının ilk yıllarında Doğu Anadolu’da Balkanlar’da çeşitli karışıklıklar çıktı. Sultan Reşad bu karışıklıkları önlemek için Rumeli’ye gitti. Trablusgarp Savaşı sonunda Trablusgarp ve Bingazi İtalyanlara bırakıldı.

Balkan Savaşları neticesinde ise Osmanlı Devleti Meriç ırmağının batısındaki toprakları yitirdi. 23 Ocak 1913’teki Babıali baskınından sonra Sultan Reşad devlet yönetimindeki bütün denetimini yitirdi. Bu tarihten sonra devlet yönetimi tamamen İttihat ve Terakki’ye dolayısıyla Enver, Cemal ve Talat Paşaların eline geçti. Devlet hiç hazır olmadığı Birinci Dünya Savaşı’na girdi. Sultan Reşad savaşın sonucunu göremeden 3 Temmuz 1918’de vefat etti. Eyüp’te Boyacı Sokağı ile Haliç arasındaki türbesinde medfundur. Mimar Kemaleddin Bey’in bu güzel eserinin iç kısmı pencere hizasına kadar çok kaliteli Kütahya çinileri ile bezenmiştir. Çinilerin üzerinde, lacivert kartuşlar içinde beyaz renkte sülüs ayetleri bulunmaktadır. Baş tarafında 1338 (1918) tarihli bir levha üzerinde: Cennetmekân elGazi Sultan Mehmed Reşad Han İbni Sultan el Gazi Abdülmecid Han Hazretleri İbaresi yazılıdır. Altına da veladeti, cülusu ve irtihali yazılmıştır. Bu nefis çiniler Kütahyalı Çini ustası hacı Emin Efendi tarafından yapılmıştır.